De naam Feringa

Register van naamsaanneming, gemeente Adorp (1811)
Register van naamsaanneming, gemeente Adorp (1811).

In 1811 voerde de Franse overheid de Burgerlijke Stand in. Vanaf dat moment moest iedereen een vaste achternaam laten registreren. Tot dan toe gebruikten de meeste mensen in Groningen patroniemen: de voornaam van de vader met “–s” erachter. Zo betekende Onne Berents eenvoudigweg “Onne, zoon van Berent”. Bij de officiële inschrijving moest men nu een familienaam kiezen die voortaan voor alle nakomelingen zou gelden.

Op 2 november 1811 liet Onne Berents de naam Feringa vastleggen in het “Burgerlijk Register der Commune Adorp”. Zo te zien was hij de laatste uit het dorp die zich liet inschrijven. Die achternaam gold niet alleen voor hemzelf, maar ook voor zijn dochters Barber en Geertje uit zijn eerste huwelijk, en voor de zoons Engbert en Albert uit zijn tweede huwelijk. Kinderen die daarna werden geboren kregen vanzelfsprekend ook de naam Feringa.

Waarom Onne precies voor die naam koos, is niet bekend. Opvallend is dat nakomelingen van zijn broers andere namen aannamen: kinderen van Albert noemden zich Boer(s)ema, terwijl de nakomelingen van Jacob de naam Niehof droegen – een verwijzing naar hun plaats van herkomst.

Dit maakt duidelijk dat Onne niet afstamde van een eeuwenoude “Feringa”-lijn. Er zijn wel meerdere families met de naam Feringa bekend, maar onderlinge verwantschap is nooit aangetoond. Een overzicht van de verschillende families is te vinden in een blog-pagina van Jan Feringa.;

Waarom dan toch “Feringa”? Mogelijke verklaringen zijn:
– In Niehove, waar Onne werd geboren, woonde toen een vermogende familie Feringa; hun grafstenen liggen nog in de kerk. Misschien werkte Onne in zijn jeugd op hun land.
– Tussen 1792 en 1805 woonde hij in De Westerhorn bij Grijpskerk. Niet ver daarvandaan, bij Lutjegast en Visvliet, lagen de boerderijen Suyder-Feringa en Noorder-Feringa. Wellicht ontleende Onne zijn familienaam aan één van deze plaatsen.

Handtekening Onne Berents Feringa
Onne Berents Feringa
Handtekening Barber Onnes Feringa
Barber Onnes Feringa

Opvallend is dat Onne zelf – evenals zijn dochter Barber – zijn naam vaak als Ferenga schreef. Tot ver in de 19e eeuw komt die variant bij verwanten nog voor.